Kosova kritikoi këtë të premte vendimin e Këshillit të Evropës kundër mbajtjes së votimit për anëtarësimin e saj, duke deklaruar se kjo privon popullin e saj dhe veçanërisht pakicat e saj etnike nga mjetet demokratike të ofruara nga organi më i lartë i të drejtave të njeriut në kontinent. Anëtarësimi i Kosovës nuk ishte në agjendën e takimit të ministrave të jashtëm të këshillit pasi disa anëtarë i kishin kërkuar Kosovës që të krijonte një Asociacion të komunave me shumicë serbe në veri të vendit përpara se të bëhej votimi.
Kosova ka frikë se një strukturë e tillë mund të shndërrohet në një tjetër Republika Srpska me autonomi të gjerë. Republika Srpska është emri për pjesën e Bosnje-Hercegovinës që drejtohet nga serbët etnikë. Ministrja e Jashtme e Kosovës, Donika Gervalla-Schwarz tha se disa vende zgjodhën të mbështesin Serbinë pas “një fushate lobimi kundër anëtarësimit të Kosovës”. Kjo sipas saj i privoi “qytetarët e Republikës së Kosovës nga të drejtat dhe mundësitë e tyre të ofruara nga mekanizmat e një organizate të tillë, veçanërisht për komunitetet pakicë etnike dhe ato të tjera të margjinalizuara”.
Një ditë më parë ministrja bëri një përpjekje të minutës së fundit për të bindur fuqitë perëndimore për të mbajtur një votim, duke i dërguar një letër Theodoros Rousopoulos, kreut të Asamblesë së Parlamentit të Këshillit të Evropës. Ajo ofroi një draft që trgonte se Kosova po punonte për të dërguar propozimin për komunat me shumicë serbe në Gjykatën Kushtetuese të Kosovës deri në fund të majit.
Kjo nuk u mor parasysh dhe "për rrjedhojë ajo letër dhe ofertë humbi aktualitetin dhe rëndësinë," thotë tani Gërvalla. Kosova e ka kundërshtuar kërkesën e minutës së fundit për Asociacionin e komuniteteve serbe para votimit, duke thënë se ajo i përmbushi të gjitha kriteret për anëtarësim në këshill. Komiteti i çështjeve politike të këshillit në mars dhe një votim në asamblenë e tij parlamentare në prill miratuan anëtarësimin e Kosovës dhe votimi i ministrave të jashtëm është hapi i fundit përpara se Kosova të mund të ftohet për t'u anëtarësuar në Këshillin e Evropës.
“Anëtarësimi i Republikës së Kosovës nuk mund të ndalet edhe nëse vonohet për shkak të ndonjë kundërshtari të Kosovës apo lobimit të Serbisë”, tha Gervalla-Schwarz. Asociacioni është një kërkesë kryesore për Kosovën me Serbinë në bisedimet e saj të normalizimit të ndërmjetësuara nga Bashkimi Evropian. Shoqata do të koordinojë punën për arsimin, kujdesin shëndetësor, planifikimin e tokës dhe zhvillimin ekonomik në qytetet dhe qytezat me shumicë serbe dhe do të shërbejë si urë lidhëse me qeverinë e Kosovës.
Kosova ka hezituar të ecë përpara me të pavarësisht garancive nga Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian. Themelimi i shoqatës u ra dakord për herë të parë në Bruksel në vitin 2013 dhe u miratua nga parlamenti i Kosovës. Por Gjykata Kushtetuese e Kosovës më vonë e konsideroi atë jokushtetuese, duke thënë se ajo nuk përfshinte etnitë e tjera dhe mund të përfshinte kompetenca ekzekutive. Gjykata Kushtetuese duhet tani të vendosë nëse ky draft i ri do të ishte në përputhje me Kushtetutën e Kosovës.
Asnjë draft i ri nuk është dakordësuar deri më tani. Bisedimet e normalizimit ndërmjet Kosovës dhe Serbisë kanë dështuar të bëjnë përparim dhe Brukseli i ka paralajmëruar të dyja vendet se refuzimi për të bërë kompromis rrezikon shanset e tyre për t'u bashkuar me bllokun.
Serbia nuk e njeh ish-provincën e saj pas shpalljes zyrtare të pavarësisë së Kosovës në vitin 2008. Lufta e viteve 1998-1999 midis forcave qeveritare serbe dhe separatistëve shqiptarë etnikë në Kosovë vrau rreth 13 000 njerëz, kryesisht shqiptarë të Kosovës. Në vitin 1999, një fushatë bombardimi 78-ditore e NATO-s i dha fund luftës dhe forcat serbe u dëbuan. ©AP, LAPSI.al
