Ashtu siç pritej, diktatori i vjetër bjellorus, Alexander Lukashenko doli fitues në farsën e zgjedhjeve presidenciale të dielën me 87.6 për qind të votave, sipas një sondazhi zyrtar, duke shënuar mandatin e tij të shtatë si udhëheqës i vendit të Evropës Lindore.
Katër kandidatë të "opozitës" u shfaqën në fletëvotim – por të gjithë ishin besnikë të Lukashenkos, i cili ka udhëhequr Bjellorusinë për më shumë se 30 vjet.
“Nuk ka asnjë alternativë ndaj Aleksandër Lukashenkos si udhëheqës i vendit tonë”, tha një nga kandidatët teorikë, kreu i Partisë Komuniste Sergei Syrankov, për BBC përpara votimit. "Pra, ne po marrim pjesë në zgjedhje me ekipin e presidentit."
As BE-ja, Britania e Madhe dhe as SHBA-ja nuk e njohin qeverinë e Lukashenkos si legjitime. Zgjedhjet mashtruese presidenciale në 2020 ndezën protesta masive që pothuajse çuan në rënien e Lukashenkos përpara një goditjeje brutale që morën protestuesit dhe kundërshtarët, të mbështetur nga presidenti rus Vladimir Putin.
“Lukashenko është në pushtet prej 30 vitesh. Nesër, ai do të riemërojë veten në një tjetër proces zgjedhjesh të rreme,” tha shefja e politikës së jashtme të BE-së Kaja Kallas në prag të votimit për X. “Kjo është një fyerje e hapur ndaj demokracisë. Lukashenko nuk ka asnjë legjitimitet”.
Brenda Bjellorusisë, reagimi i publikut ndaj rezultateve ishte i heshtur, shumë larg nga viti 2020, kur mijëra dolën në rrugë në protestë kundër sundimit të Lukashenkos.
Art Balenok, një aktivist Bjellorusi që jeton në Austri, ia atribuoi këtë represionit me të cilin u përballën protestuesit pas trazirave të vitit 2020.
“E gjithë kjo [rezistenca ndaj Lukashenkos] është shtypur, është shtypur aq keq, sa të bësh diçka nga brenda vendit për momentin nuk është e mundur,” tha ai për POLITICO në një intervistë pas shpalljes së rezultateve të exit poll.
Më shumë se gjysmë milioni njerëz janë larguar nga vendi që nga fitorja e fundit e manipuluar e Lukashenkos në zgjedhje.
“Nëse dilni dhe filloni të protestoni, do të futeni në burg”, tha Balenok. “Ndoshta do të dalësh një ditë. Ndoshta jo.”
Udhëheqësja e opozitës në mërgim, Sviatlana Tsikhanouskaya protestoi kundër zgjedhjeve nga kryeqyteti polak Varshavë të dielën. "Sot, ne marshuam për liri në Varshavë - të bashkuar dhe të palëkundur, duke nderuar heronjtë tanë që dhanë jetën për lirinë," postoi ajo në X, krahas fotove nga demonstratat.
"Së bashku, ne jemi të pandalshëm," tha ajo. “Si bjellorusë, ne kurrë nuk do ta humbim shpresën. Ne do të rimarrim vendin tonë dhe do të kthehemi në atdhe më të fortë se kurrë.”
Në një intervistë me POLITICO javën e kaluar, Tsikhanouskaya u kërkoi udhëheqësve botërorë që të "përgatiten për momentin tjetër të mundësisë" dhe të kenë një "strategji" për të përfituar nga pika e ardhshme e mundshme e kthesës kur diktatura e Lukashenkos mund të bjerë.
“Do të ketë vetëm dy alternativa për Bjellorusinë: Ose dikush shumë pro-rus si ndjekësit e Lukashenkos ose do të jenë forca demokratike”, tha ajo.
Ndërsa hodhi votën e tij të dielën, Lukashenko u tha gazetarëve se disa nga kundërshtarët e tij politikë kishin "zgjedhur" të shkonin në burg ose në mërgim. Ndërsa askush nuk u pengua të fliste në Bjellorusi, burgu ishte "për njerëzit që hapën gojën shumë, për ta thënë troç, ata që shkelën ligjin", u raportua të thoshte ai nga Reuters.
Lukashenko ka liruar më shumë se 250 njerëz vitin e kaluar, por mohoi se ishte një përpjekje për të riparuar marrëdhëniet me Perëndimin.
"Unë nuk dua t'ia di fare për Perëndimin," tha ai, duke shtuar se Bjellorusia ishte e gatshme të bisedonte me BE-në, por jo "të përkulemi para jush ose të zvarritemi në gjunjë".
Parlamenti Evropian gjithashtu i denoncoi zgjedhjet në Bjellorusi si një "mashtrim". Një rezolutë e miratuar javën e kaluar i bëri thirrje BE-së të refuzojë të njohë fitoren e parashikuar të Lukashenkos./Politico.eu
