Një tërmet shkatërrues me magnitudë 7.7 të shkallës Rihter ka goditur Mianmarin të premten (28/3), duke sjellë panik dhe shkatërrime masive në të gjithë rajonin. Epiqendra e tij u regjistrua në rajonin Sagaing, pranë qytetit të dytë më të madh të vendit, Mandalay, ndërsa dridhjet u ndjenë deri në Bangkok, duke detyruar njerëzit të braktisin ndërtesat nga frika.
Mianmari shtrihet në një nga zonat sizmikisht më aktive të planetit, pasi ndodhet në kufirin e pllakës tektonike indiane dhe asaj euroaziatike.
Sipas profesoreshës së sizmologjisë Joanna Fore Walker nga University College London, faji tektonik që kalon nga veriu në jug i lejon pllakat të lëvizin horizontalisht, duke krijuar tërmete të tipit "rrëshqitje përgjatë gabimeve". Këto zakonisht janë më pak shkatërruese sesa tërmetet e "zonave të zhytjes", si ai i Sumatras, por mund të arrijnë një magnitudë deri në 8 Rihter.
Pse ky tërmet ishte kaq i fuqishëm?
Sagaing ka përjetuar tërmete në të kaluarën, përfshirë një me magnitudë 6.8 në vitin 2012 që mori të paktën 26 jetë, por sipas ekspertëve, tërmeti i së premtes është më i forti që ka goditur brendësinë e Mianmarit në 75 vitet e fundit.
Një faktor kryesor që e bëri këtë tërmet kaq shkatërrues ishte thellësia e tij e cekët. Sipas Shërbimit Gjeologjik të Shteteve të Bashkuara (USGS), thellësia fokale ishte vetëm 10 kilometra. Kjo do të thotë se valët sizmike nuk kishin kohë të humbnin energji para se të arrinin sipërfaqen, duke shkaktuar dëme maksimale. Eksperti Roger Mason nga Shërbimi Gjeologjik Britanik shpjegon se "dridhjet sizmike nuk u dobësuan, por goditën ndërtesat me gjithë forcën e tyre".
Mianmari i papërgatitur për fatkeqësinë
USGS ka paralajmëruar se numri i viktimave mund të variojë midis 10,000 dhe 100,000, ndërsa humbjet ekonomike mund të arrijnë deri në 70% të PBB-së së vendit. Një nga faktorët kyç është se infrastruktura në zonën e goditur nuk është ndërtuar për t’i rezistuar tërmeteve të mëdha.
Sagaing është afër Mandalayt, një nga qytetet më të populluara të vendit, dhe ekspertët theksojnë se ndërtesat e ndërtuara dekada më parë nuk janë projektuar sipas standardeve moderne të sigurisë sizmike. “Shumica e sizmicitetit të Mianmarit është përqendruar në perëndim, por ky tërmet goditi qendrën e vendit, duke kapur në befasi infrastrukturën lokale,” shpjegon Mason.
Deri më tani, raportet nga rrjeti shtetëror MRTV konfirmojnë të paktën 144 të vdekur dhe 732 të plagosur, ndërsa ekipet e shpëtimit vazhdojnë të kërkojnë mes rrënojave. Numri i viktimave pritet të rritet ndërsa raportet nga zonat më të goditura vazhdojnë të mbërrijnë.
