Franca do të rikthejë një formë të kufizuar të shërbimit ushtarak, në një kohë kur frika për një përballje me Rusinë po rritet në gjithë Evropën. Më shumë se 25 vite pasi shërbimi i detyrueshëm u hoq, plani i ri parashikon që të rinjtë 18–19 vjeç të mund të regjistrohen vullnetarisht për 10 muaj trajnim ushtarak të paguar, me të paktën 800 euro në muaj. Presidenti Emmanuel Macron tha se “mënyra e vetme për të shmangur rrezikun është të përgatitesh”, duke theksuar se vendi duhet të mobilizohet për t’u mbrojtur dhe për të ruajtur respektin ndërkombëtar.
Sistemi i ri do të hyjë gradualisht në fuqi nga vera e ardhshme, me 3,000 pjesëmarrës në fillim dhe deri në 50,000 deri në vitin 2035. Përmes tyre, ushtria franceze synon të krijojë një rezervë të madhe personeli të trajnuar, që mund të mbështesë trupat profesioniste ose t’i zëvendësojë në detyra jo-luftarake. Shpresa është që një pjesë e të rinjve të vazhdojnë më pas karrierë të plotë ushtarake.
Franca, e cila ka rreth 200,000 ushtarakë aktivë dhe 47,000 rezervistë, po i bashkohet vendeve të tjera europiane që po forcojnë kapacitetet mbrojtëse përballë agresionit rus. Belgjika, Holanda dhe Gjermania kanë nisur skema të shërbimit vullnetar, ndërsa Lituania, Letonia dhe Suedia kanë ringjallur format e tyre të detyrueshme. Finlanda dhe Greqia nuk e kanë ndërprerë kurrë shërbimin ushtarak.
Debati publik në Francë është nxehur pas paralajmërimeve të shefit të ri të Shtabit të Ushtrisë, gjeneral Fabien Mandon, i cili ka deklaruar se vendi duhet të përgatitet për një konfrontim me Rusinë brenda tre apo katër viteve, madje duke folur edhe për “mundësinë për të humbur fëmijë” në luftë. Deklarata që shkaktuan kritikë të forta.
Megjithatë, sondazhet tregojnë mbështetje të gjerë për shërbimin ushtarak vullnetar: 73% e francezëve e mbështesin, dhe edhe mes të rinjve mbështetja arrin në 60%. Shumë të rinj e shohin këtë si mundësi për disiplinë, solidaritet dhe rritje të ndjenjës së kombit, ndërsa të tjerë kritikojnë Macron-in se fokusohet te ushtria dhe jo te problemet reale të rinisë, si shëndeti mendor dhe vështirësitë ekonomike.
Franca e hoqi shërbimin e detyrueshëm në fund të viteve ’90, pas rënies së Bashkimit Sovjetik, duke i dhënë fund një tradite që zinte rrënjë që nga Revolucioni Francez, kur çdo qytetar konsiderohej edhe ushtar. Por për shkak të klimës së re të pasigurisë, Parisi po kërkon të rikthejë një model të ri që kombinon ushtrinë profesionale, rezervistët dhe vullnetarët.
Sidoqoftë, mbeten pyetje mbi financimin e planit, teksa Franca përballet me krizë borxhi dhe ende nuk ka miratuar buxhetin për vitin 2026. Përgatiti ©Lapsi.al
