Nga “The Guardian”/ Qytetarët në Kosovë po hedhin votat në zgjedhjet e parakohshme parlamentare me shpresën për të thyer një bllokim politik që e ka kapluar kombin e vogël ballkanik për pjesën më të madhe të këtij viti.
Zgjedhjet e parakohshme u mbajtën pasi partia qeverisëse “Vetëvendosje” e kryeministrit Albin Kurti, dështoi të formonte një qeveri pavarësisht se fitoi shumicën e votave në zgjedhjet e 9 shkurtit.
Ky bllokim, ishte hera e parë që Kosova nuk ishte në gjendje të formonte një qeveri që kur shpalli pavarësinë nga Serbia në vitin 2008 pas luftës së viteve 1998-99 që përfundoi me një fushatë bombardimi të NATO-s.
Partia e kryeministrit është përsëri favorite në garë, por është e paqartë nëse do të arrijë të mbledhë shumicën këtë herë në parlamentin me 120 anëtarë, pasi partitë e tjera kryesore refuzuan një aleancë.
Sipas ligjeve zgjedhore të Kosovës, 20 vende parlamentare u caktohen automatikisht përfaqësuesve të serbëve etnikë dhe partive të tjera të pakicave.
Një palë zgjedhje të tjera të paqarta do ta thellonin më tej krizën. Kosova nuk ka miratuar një buxhet për vitin e ardhshëm, duke shkaktuar frikë për efekte të mundshme negative në ekonominë tashmë të dobët në vendin me 2 milionë banorë.
Ligjvënësit gjithashtu do të zgjedhin një president të ri në mars, pasi mandati i Presidentes Vjosa Osmani skadon në fillim të prillit. Nëse edhe kjo dështon, duhet të mbahen zgjedhje të tjera të parakohshme.
Partitë kryesore të opozitës janë Lidhja Demokratike e Kosovës dhe Partia Demokratike e Kosovës. Ato e kanë akuzuar Kurtin për autoritarizëm dhe për armiqësim të aleatëve të SHBA-së dhe Bashkimit Evropian të Kosovës që kur ai erdhi në pushtet në vitin 2021.
Një ish-i burgosur politik gjatë sundimit të Serbisë në Kosovë, 50-vjeçari Kurti ka mbajtur një qëndrim të ashpër në bisedimet e ndërmjetësuara nga Bashkimi Evropian për normalizimin e marrëdhënieve me Beogradin. Në përgjigje të kësaj, BE dhe SHBA vendosën masa ndëshkuese.
Kurti ka premtuar të blejë pajisje ushtarake për të rritur sigurinë.
Nuk janë publikuar sondazhe të besueshme parazgjedhore. Partia e Kurtit në zgjedhjet e mëparshme fitoi rreth 42% të votave, ndërsa dy partitë kryesore rivale kishin së bashku rreth 40%. Analistët thonë se edhe ndryshimet më të vogla në numra të dielën mund të jenë vendimtare për shpërndarjen e ardhshme të pushtetit, por asgjë nuk është e sigurt.
Ilmi Deliu, një pensionist 71-vjeçar nga kryeqyteti, Prishtinë, thotë se shpresonte që zgjedhjet të sillnin një ndryshim ose "do të përfundojmë në një humnerë".
“Të rinjtë nuk duan më të jetojnë këtu”, tha ai.
Tensionet me serbët etnikë të pabindur në veri shpërthyen në përleshjet në vitin 2023 kur dhjetëra paqeruajtës të drejtuar nga NATO u plagosën. Në një hap pozitiv, kryetarët e bashkive serbe morën pushtetin në mënyrë paqësore këtë muaj pas një votimi komunal.
Kurti gjithashtu ka rënë dakord të pranojë emigrantë nga vendet e treta të deportuar nga SHBA-të si pjesë e masave të ashpra kundër imigracionit nga administrata Trump. Një emigrant ka mbërritur deri më tani, i kanë thënë autoritetet Associated Press.
Kosova ka një nga ekonomitë më të varfra në Evropë. Është një nga 6 vendet e Ballkanit Perëndimor që përpiqen të bashkohen përfundimisht me BE-në, por si Kosova ashtu edhe Serbia janë njoftuar se së pari duhet të normalizojnë marrëdhëniet. /Përshtati në shqip LAPSI.al
