Donald Trump ka propozuar sërish aneksimin e Groenlandës, pasi udhëheqësja e Danimarkës i kërkoi atij “të ndalojë kërcënimet” ndaj ishullit.
Duke folur për gazetarët, presidenti amerikan tha se “na duhet Groenlanda nga këndvështrimi i sigurisë kombëtare”.
Trump e ka ngritur vazhdimisht mundësinë që territori gjysmë-autonom danez të bëhet pjesë e aneksuar e SHBA-së, duke përmendur vendndodhjen e tij strategjike për qëllime mbrojtjeje dhe pasurinë minerare.
Kryeministri i Groenlandës, Jens Frederik Nielsen, reagoi duke thënë “mjaft më” dhe e përshkroi idenë e kontrollit amerikan mbi ishullin si një “fantazi”.
Ai tha: “Mjaft me presionin. Mjaft me nënkuptimet. Mjaft me fantazitë e aneksimit. Ne jemi të hapur për dialog. Jemi të hapur për diskutime. Por kjo duhet të ndodhë përmes kanaleve të duhura dhe me respekt për të drejtën ndërkombëtare.”
Më herët, kryeministrja e Danimarkës, Mette Frederiksen, kishte thënë se “SHBA-ja nuk ka asnjë të drejtë të aneksojë asnjë nga tre kombet në mbretërinë daneze”.
Frederiksen shtoi se Danimarka “dhe rrjedhimisht Groenlanda” është anëtare e NATO-s dhe mbulohet nga garancia e sigurisë së aleancës, duke theksuar se një marrëveshje mbrojtjeje që i jep SHBA-së akses në ishull tashmë është në fuqi.
Kryeministrja daneze e publikoi deklaratën e saj pasi Katie Miller, bashkëshortja e njërit prej këshilltarëve të lartë të Trumpit, Stephen Miller, postoi në rrjetet sociale një hartë të Groenlandës me ngjyrat e flamurit amerikan, shoqëruar me fjalën “SË SHPEJTI”.
Ambasadori danez në SHBA reagoi ndaj postimit të Miller, një podkastere e krahut të djathtë dhe ish-ndihmëse e Trumpit gjatë mandatit të tij të parë, me një “kujtesë miqësore” se të dy vendet janë aleate dhe se Danimarka pret respekt për integritetin e saj territorial.
Përplasjet rreth së ardhmes së Groenlandës vijnë pas një operacioni të madh ushtarak kundër Venezuelës të shtunën, ku u kap presidenti Nicolás Maduro dhe bashkëshortja e tij dhe u dërguan në Nju Jork.
Trump më pas tha se SHBA-ja do ta “drejtojë” Venezuelën dhe se kompanitë amerikane të naftës do të “fillojnë të fitojnë para për vendin”.
Situata ka ringjallur frikën se SHBA-ja mund të konsiderojë përdorimin e forcës për të siguruar kontrollin mbi Groenlandën, një ishull i madh në Arktik, diçka që presidenti amerikan më parë nuk e ka përjashtuar.
Trump ka pretenduar se bërja e Groenlandës pjesë e Shteteve të Bashkuara do t’i shërbente interesave të sigurisë amerikane për shkak të pozicionit të saj strategjik dhe bollëkut të mineraleve kritike për sektorët e teknologjisë së lartë.
Lëvizja e fundit e administratës Trump për të emëruar një të dërguar special për Groenlandën shkaktoi zemërim në Danimarkë.
Groenlanda, me një popullsi prej rreth 57,000 banorësh, gëzon vetëqeverisje të gjerë që nga viti 1979, megjithëse mbrojtja dhe politika e jashtme mbeten në duart e Danimarkës.
Ndërsa shumica e groenlandezëve janë në favor të pavarësisë së ardhshme nga Danimarka, sondazhet tregojnë kundërshtim dërrmues ndaj idesë për t’u bërë pjesë e SHBA-së.
BBC, përgatiti ©LAPSI.AL
