Flash

Vdes në moshën 49-vjeçare shimpanzeja që numëronte dhe pikturonte

Lapsi.al 12 January 2026
Vdes në moshën 49-vjeçare shimpanzeja që numëronte

E quajtur “Ai”, një shimpanze femër e famshme për aftësitë e saj njohëse, ka vdekur në moshën 49-vjeçare. Lajmin e dha instituti japonez ku ajo jetonte. Qendra për Origjinën Evolucionare të Sjelljes Njerëzore e Universitetit të Kiotos tha se “Ai” vdiq më 9 janar nga pleqëria dhe dështimi i organeve.

“Ai” lindi në Afrikën perëndimore dhe mbërriti në institutin japonez në vitin 1977. Atje, ajo u bë pjesë e një projekti mbi "mendjen e shimpanzesë".

Japan's 'genius' chimpanzee Ai, who mastered Chinese characters, dies at 49  | South China Morning Post

Ndër gjetjet e dukshme të institutit ishte fakti se “Ai” ishte në gjendje të përdorte numrat dhe të identifikonte ngjyrat. “Ai” thuhet se në një moment hapi kafazin e saj duke përdorur një çelës.

Studiuesit i dhanë “Ai”-së një tastierë të veçantë të lidhur me një kompjuter kur ajo ishte 18-muajshe, një pajisje që ata e përdorën për të studiuar kujtesën dhe të mësuarit e saj.

Në moshën 5-vjeçare, Ai zotëroi emërtimin numerik nga 1 në 6 dhe ishte në gjendje të emërtonte numrin, ngjyrën dhe objektin e 300 mostrave, sipas një punimi shkencor të vitit 1985.

World Chimpanzee Day and the Ai's Scarf Award | Primates

Kur nuk merrte pjesë në teste njohëse, Ai njihej për kënaqësinë e saj në vizatim dhe pikturë. Ashtu si shimpanzetë e tjera në qendër, Ai shkruante mbi letër të bardhë pa pasur nevojë të motivohej nga shpërblimet e ushqimit.

Në vitin 2000 ajo lindi një djalë, Ayumu, i cili njihet gjithashtu për kujtesën e tij të jashtëzakonshme. ©LAPSI.al

Të këshilluara

ide

Kriza jonë e trefishtë tashmë ka emër

Edi Rama është sot mishërimi, edhe pse jo shkaku i vetëm, i krizës së përfaqësimit politik. Askush më shumë se ai nuk punuar për të ndërtuar një parti dhe një sistem politik në shërbim të kryetarit dhe jo të qytetarit

09:49 Blendi Kajsiu

Si po e çon Rama vendin drejt përplasjes civile

Insistimi në dhunë, në armatosje të civilëve, në pagesa të policëve si të ishin mercenarë, vetëm paqe nuk pjell. Frika e Edi Ramës se ku do të përfundojë kur të mos jetë kryeministër nuk ka pse të bëhet makthi i Shqipërisë

15:20 Armand Shkullaku

MOTI TIRANA

10°c

KËMBIMI EURO

90.74

aktuale

Ndiqe Lapsin edhe në

Me interes nga publiku

Zgjedhjet të martën/ Kush është gjenerali që sfidon Netanyahun dhe sa shanse ka të fitojë

Të martën, më 27 tetor, Izraeli do të mbajë zgjedhjet parlamentare, të cilat konsiderohen ndër më të rëndësishmet në historinë e fundit të vendit. Për herë të parë që nga sulmi i Hamasit më 7 tetor 2023 dhe lufta që pasoi në Gaza, izraelitët do të votojnë për të vendosur se kush do ta drejtojë vendin. Në qendër të përballjes është Benjamin Netanyahu, kryeministri më jetëgjatë në historinë e Izraelit, i cili kërkon të qëndrojë në pushtet. Përballë tij është ish-shefi i ushtrisë, Gadi Eisenkot, një nga rivalët kryesorë të tij. Zgjedhjet kanë rëndësi jo vetëm për të ardhmen politike të Netanyahut, por edhe për drejtimin që do të marrë Izraeli pas tre vitesh luftë dhe tensionesh në Lindjen e Mesme. Rezultati do të ndikojë në politikën e sigurisë, marrëdhëniet me palestinezët dhe raportet e Izraelit me aleatët ndërkombëtarë.

15:15

Me sytë katër

PAPARAZZI