Pothuajse çdo ditë në Tiranë mbretëron kaosi. Jo aq shumë për shkak të menaxhimit të pakujdesshëm të policisë, sesa për shkak të numrit dërrmues të protestuesve që dalin në rrugë. Qendra e qytetit ka dozën e saj javore të luftës urbane, me fishekzjarrë në njërën anë dhe plumba gome në anën tjetër (në foton e Riccardo Lazzari, pranë titullit, një protestues bën shenjën e shqiponjës, simbolin e Shqipërisë, përpara "Karrigeve të dialogut" të djegura të Edi Ramës).
Beteja me fishekzjarrë dhe plumba gome
Erjon Vishkulli, një 28-vjeçar shqiptar, pësoi një dëmtim në sy dhe u transferua në Spitalin San Carlo në Romë, ku iu nënshtrua një ndërhyrjeje kirurgjikale disa ditë më parë. Të rinjtë shqiptarë, në fakt, nuk janë mësuar me atë që po ndodh. Herën e fundit që kaq shumë njerëz dolën në rrugë ishte rreth 6 vjet më parë, gjatë pandemisë Covid.
Në javët e fundit, ka pasur përleshje edhe në Bruksel, Milano, Torino, Romë, Bolonjë. Dhe në të gjithë Francën. Por disa protestues që “Today.it” takoi në sheshet e Tiranës u distancuan: "Ajo që po ndodh këtu nuk ka të bëjë fare me vendet e tjera evropiane".
Resorti i familjes Trump: Ja si filloi protesta.
Përshkallëzimi i fundit, në fillim të tetorit, u nxit nga Lëvizja e “Revolucionit Flamingo” me rreth 5 muaj protesta paqësore që filluan më 31 maj. "Që atëherë, ne kemi protestuar çdo ditë", - thotë Elsa, zëdhënëse e lëvizjes, citon lapsi.al. "Sot është e 146-ta. Për rreth 135 ditë, ishte paqësore dhe gjithashtu shumë krijuese. Ne ishim në sheshin kryesor, pranë zyrës së kryeministrit. Ne zhvilluam aktivitete, duke përfshirë fëmijë, familje, njerëz të të gjitha llojeve dhe ideologjive."
E gjitha filloi në zonën e Zvërnecit, pranë Vlorës, në jug të Shqipërisë. Një mëngjes, banorët gjetën një pjesë të gjatë të vijës bregdetare të rrethuar me tela me gjemba, në përgatitje për ndërtimin e një resorti multi-miliona dollarësh pas zbatimit të ndryshimeve specifike në rregulloret mjedisore. Projekti, tani i braktisur, ishte i lidhur me “Affinity”, një fond investimi amerikan i krijuar nga Jared Kushner, dhëndri i Presidentit Donald Trump.
Por kur demonstrata u bë e dhunshme, prioritetet kishin ndryshuar tashmë. Nga shqetësimet thjesht mjedisore në një protestë të përhapur kundër "korrupsionit të përhapur" në vend.
"Në një farë mënyre, ne filluam të ndërtojmë një komunitet", - vazhdon Elsa. Pastaj, më 13 tetor, gjithçka ndryshoi: "Ishin studentët ata që bënë thirrje për protestë. Në realitet, ata kishin qenë pjesë e lëvizjes që nga fillimi. Ishte dita e fillimit të universitetit këtu në Tiranë. Por më shumë se çdo gjë tjetër, njerëzit ishin të ngopur."
Hetimet dhe ministrat në burg për korrupsion
"Flamingot" kanë qenë të mirë-hartuar në komunikimin e tyre, si në internet ashtu edhe në mediat sociale. Grafikët tërheqës në faqen e tyre zyrtare të internetit përshkruajnë 5 parimet kryesore që nga koha kur u formua lëvizja dhe ato aktuale, më të gjera. Edhe pse prioritetet e tyre kanë ndryshuar me kalimin e kohës, konstantja është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë dhe të Kryeministrit Edi Rama, një aleat i ngushtë i Kryeministres Giorgia Meloni.
Hetimet nga Struktura e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) kanë çuar në burgosjen e 6 ministrave të kabinetit të tij, dhe madje edhe Vlora Hysenit, drejtoreshë e shërbimit të inteligjencës shqiptare, që u vu së fundmi në arrest shtëpiak me dyshimin për ndihmë ndaj një krimineli dhe zbulim të informacionit të klasifikuar. Erion Veliaj, kryebashkiak i Tiranës, është në burg me akuzat për krime tatimore dhe korrupsion. Më herët këtë muaj, ai shkaktoi trazira kur, nga pas hekurave, publikoi një video ku përsëriste premtimet zgjedhore, të gjeneruara duke përdorur inteligjencën artificiale.
"Kam punuar dy punë për të jetuar në kryeqytet"
Një tjetër çështje e fortë është ajo ekonomike. Të rinj nga i gjithë vendi dynden në kryeqytet për të studiuar, por kostoja e jetesës është shumë e lartë në krahasim me pagat.
“Para se të fillonin protestat, kisha dy punë, sepse në Tiranë nuk mund t'ia dilja mbanë vetëm me njërën. Që kur lashë punën time të dytë, për të qenë aktive në protesta, më duhet të mbështetem gjithmonë te familja ime, e cila nuk është në qytet", - thotë protestuesja Emarilda L. në Bulevardin Dëshmorët e Kombit, pranë zyrës së Kryeministrit. "Fitoj mesatarisht 700-800 euro në muaj. Kam një punë mjaft të mirë, por pavarësisht kësaj, nuk ia dalim dot mbanë."
Shumë studentë të tjerë konfirmuan histori të ngjashme. "Kam takuar kaq shumë njerëz që kanë studiuar gazetari ose mjekësi dhe kanë përfunduar duke punuar në një qendër call center", - thotë Alis B., e lodhur pas përplasjeve të dhunshme të së shtunës. "Është sektori që punëson më shumë. Njerëzit që vijnë në kryeqytet nga qytete të tjera nuk kanë të ardhme."
"Secili sjell diçka. Disa vijnë nga Italia."
Pikërisht për shkak se çështja i shqetëson ata, ishin të rinjtë ata që dolën në rrugë. Ata pothuajse gjithmonë fillojnë nga Ministria e Arsimit: të shtunën, më 24 tetor, hyrja u dogj dhe imazhet bënë xhiron e botës. Prej andej, ata marshuan drejt zyrës së Kryeministrit. Strategjia e policisë për bllokimin e rrugës me automjete, gaz lotsjellës dhe topa uji, siç konfirmuan shumë protestues, është ajo që ndodh kohëve të fundit.
Megjithatë, ne mbetemi brenda kufijve të qendrës. Ne organizohemi me njoftime në mediat sociale, të cilat shpërndahen: "Është një sistem horizontal, të gjithë janë organizatorë. Për shembull, ka një grup që kujdeset vetëm për ushqimin; një që blen maska dhe doreza; një që i shpërndan ato midis protestuesve; një që ofron ndihmën e parë. Njerëz të ndryshëm organizohen midis tyre, zakonisht në mediat sociale, por edhe gojë më gojë. Kam qenë aktiviste për më shumë se 10 vjet dhe njoh shumë prej tyre nga vende të tjera. Ka njerëz që kanë ardhur nga jashtë, madje edhe nga Italia, për t'u bërë pjesë e lëvizjes", - tregon Elsa.
Përleshjet e dhunshme nuk i kursyen as dy dhomat e vogla të urgjencës, ku çdo infermier dhe mjek (profesionist ose i trajnuar rishtazi, rreth 20 në total) trajtuan rreth 6 persona të goditur nga plumba gome, përfshirë edhe në fytyrë, më 24 tetor. Shumë gazetarë të akredituar, të identifikuar nga tabelat e "Media", u prekën gjithashtu: njëri prej tyre u godit 4 herë brenda një pasditeje.
Gaz lotsjellës dhe topa uji: si i mbron policia ministritë
Po, sepse "teksa Edi Rama na fton në dialog në mëngjes, ai na rreh në mbrëmje", thotë Alisi, duke përsëritur një slogan popullor, citon lapsi.al. Disa ditë më parë, policia zëvendësoi plumbat metalikë me plumba gome më pak vdekjeprurës. Ata përdorin topa uji, gaz lotsjellës dhe sprej me piper, përveç shkopinjve të gomës.
Dhjetëra njerëz u arrestuan, veçanërisht të shtunën. Ata varionin nga mosha 18 deri në 50 vjeç. Por as protestuesit nuk u përmbajtën, veçanërisht me fishekzjarrët e hedhur në nivelin e syve të policisë së trazirave, një ringjallje e rrezikshme dhe vizualisht mbresëlënëse që është rikthyer në modë pas protestave në Gjeorgji.
Arsenali përfshin një sasi guralecash dhe eksplozivë të vegjël të bërë në shtëpi, të bërë duke montuar fishekzjarrë në bombola gazi ose kokteje molotovi, të gjitha të filmuara dhe të shpërndara në internet. Të dielën, një grup i vogël adoleshentësh ishte gjithashtu në ballë të sulmit, duke çuar në një përballje disa-orëshe me forcat e rendit.
Një sëmundje endemike: çfarë kërkojnë të rinjtë
Pavarësisht pjesëmarrjes së të rinjve, kërkesa themelore mbetet dorëheqja e kryeministrit Edi Rama. "Ne jemi një brez që u rrit me korrupsion dhe diktaturë", - thotë Arb M., duke u kthyer nga protesta. "Korrupsioni këtu është i pashoq në çdo vend tjetër evropian."
Për këtë arsye, argumenton ai, "protestat në Tiranë nuk janë të njëjta me ato në Itali dhe Evropë. Të gjithë këtu e dinë për çfarë po protestojnë. Disa i paraqesin si protesta studentore, të tjerë si aktivizëm mjedisor. Disa si antifashizëm, disa si diçka krejtësisht tjetër. Nuk është asnjëra nga këto." Pastaj ai e korrigjon veten: "Në realitet, janë të gjitha këto, të kombinuara me arrogancën e kësaj qeverie", thotë Arb, "e cila nuk i dëgjon njerëzit e saj". ©Marrë nga Today.it. Përgatiti në shqip LAPSI.al
