Nga Chris Massaro, FOX NEWS
Ligjvënësit amerikanë po shprehin shqetësim në rritje për dhunën e vazhdueshme që ka përfshirë Shqipërinë, vendin e vogël anëtar të NATO-s, ndërsa policia është përplasur me protestuesit në kryeqytetin, Tiranë.
Dhuna vijoi për të gjashtën ditë radhazi të dielën, ndërsa ligjvënësit u dërguan paralajmërime autoriteteve shqiptare përmes rrjeteve sociale.
“Populli shqiptar meriton liri, sundim të ligjit dhe përgjegjshmëri institucionale. Qeveria duhet të përmbahet nga çdo formë dhune kundër protestuesve. Të rinjtë meritojnë të kenë zë në përcaktimin e së ardhmes së vendit të tyre”, shkroi në platformën X republikani Joe Wilson, përfaqësues i Karolinës së Jugut.
Përfaqësuesi Robert Aderholt, republikan nga Alabama, shkroi në X: “Të gjitha palët duhet ta refuzojnë dhunën dhe qeveria duhet të respektojë të drejtat e protestuesve paqësorë. Të rinjtë shqiptarë meritojnë të kenë zë në formësimin e së ardhmes së kombit të tyre”.
Aderholt dhe Wilson u bashkuan nga përfaqësuesi Keith Self, republikan nga Teksasi, i cili deklaroi në X: “Protestat në Shqipëri janë kulmi i mosbesimit të qytetarëve ndaj politikanëve të korruptuar dhe i lodhjes nga shpërfillja e plotë e sundimit të ligjit”.
Sipas Reuters, policia deklaroi se gjatë demonstratave ishin akuzuar për vepra penale 388 persona. Një numër i papërcaktuar protestuesish dhe efektivësh policie kanë mbetur të plagosur.
Ambasada e SHBA-së në Shqipëri u bëri thirrje të gjithë demonstruesve ta ushtrojnë të drejtën e protestës në mënyrë paqësore, pa trazira të dhunshme, duke u kërkuar të gjitha palëve vetëpërmbajtje dhe qetësi.
Dhjetëra mijëra njerëz kanë protestuar mes akuzave për korrupsion qeveritar, arsim të pamjaftueshëm, papunësi dhe mungesë mundësish. Lëvizja protestuese, që po zgjerohet në mbarë vendin, udhëhiqet nga studentë dhe qytetarë të cilët kërkojnë gjithashtu përgjegjshmëri, fundin e korrupsionit dhe, siç thonë ata, rikthimin e institucioneve demokratike dhe të sundimit të ligjit.
Demonstratat e drejtuara nga studentët në Tiranë, të cilat janë shndërruar në të dhunshme, janë përhapur me shpejtësi edhe në pjesë të tjera të vendit. Protestuesit kanë hedhur gurë drejt policisë, kanë djegur ndërtesa qeveritare, kanë thyer vitrinat e dyqaneve dhe kanë shkatërruar prona private. Ata kërkojnë dorëheqjen e Ramës, ndërsa përballen me një prani të shtuar dhe përdorim të forcës nga policia, përfshirë plumba gome, topa uji dhe gaz lotsjellës.
Kryeministri Edi Rama po i paraqet demonstratat si një kërcënim për të ardhmen evropiane të Shqipërisë, ndërsa vendi ndodhet në një rrugë të pasigurt drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian.
Të hënën, Rama fajësoi forca të jashtme për dhunën, raportoi Reuters. “Janë të rinj e të reja që janë ideologjizuar dhe radikalizuar nën presionin ose frymëzimin e asaj force të errët dhe të re që është shfaqur në Evropë dhe në Shtetet e Bashkuara, të cilën Presidenti i Shteteve të Bashkuara e ka cilësuar si organizatë terroriste: ANTIFA”, deklaroi ai.
Në një postim në Facebook, të përkthyer nga Reuters të premten, Rama shkroi: “Këto janë gjithashtu duar të huaja që nuk dëshirojnë që Shqipëria të jetë në paqe; nuk duan që Shqipëria t’i shohë gjërat qartë, të ecë përpara apo të përqendrohet çdo ditë te përballimi i sfidave të veta për t’u përmirësuar. Nuk duan që Shqipëria të bëhet pjesë e familjes së bashkuar evropiane — një vend ku ajo më në fund, njëherë e përgjithmonë, do të mund t’u shpëtojë këtyre duarve dhe zgjedhës së një zgjedhjeje të imponuar”.
“Përpjekja e Ramës për t’i barazuar trazirat në Shqipëri me protestat që po zhvillohen në Francë, Itali dhe gjetkë në Evropë shpërfill pakënaqësitë specifike politike që qëndrojnë në themel të demonstratave në Shqipëri”, i tha Fox News Digital Agim Nesho, ish-ambasador i Shqipërisë në SHBA dhe në Kombet e Bashkuara.
Nesho tha se e ardhmja evropiane e Shqipërisë nuk duhet të ngatërrohet me mbijetesën politike të Edi Ramës apo të ndonjë qeverie tjetër.
“Integrimi evropian duhet të forcojë demokracinë, pavarësinë e gjyqësorit, qeverisjen transparente dhe liritë themelore — jo të sigurojë mbrojtje politike nga përgjegjshmëria publike. Brukseli ka përgjegjësinë t’i shqyrtojë në mënyrë të pavarur akuzat për abuzime policore, të mbrojë të drejtat e demonstruesve paqësorë dhe t’i marrë seriozisht pakënaqësitë që qëndrojnë pas kësaj lëvizjeje kombëtare”, shtoi Nesho.
Drejtoria e Përgjithshme e Komisionit Evropian për Zgjerimin dhe Fqinjësinë Lindore dënoi dhunën që ka përfshirë Shqipërinë.
“Dënojmë përdorimin e dhunës në Tiranë dhe në qytete të tjera të Shqipërisë, përfshirë zjarrvëniet, sulmet ndaj institucioneve shtetërore dhe shkatërrimin e pronës publike dhe private. Dhuna nuk ka vend në një shoqëri demokratike, ndërsa reagimi ndaj saj duhet të mbetet brenda kufijve të ligjit dhe të jetë proporcional”, deklaroi Komisioni.
Komisioni vuri në dukje përparimin e rëndësishëm që Shqipëria ka bërë drejt anëtarësimit në BE dhe u kujtoi shqiptarëve se pakënaqësitë duhet të trajtohen përmes dialogut konstruktiv dhe në mënyrë paqësore.
Trazirat në Shqipëri ndodhin në një kohë kur vendi ka kohë që synon anëtarësimin në Bashkimin Evropian. Ky proces nisi në vitin 2014, kur Shqipëria mori zyrtarisht statusin e vendit kandidat për anëtarësim.
Ndërsa raporti vjetor i Komisionit Evropian për vitin 2025 theksoi se Shqipëria kishte bërë përparim të konsiderueshëm në reformat në drejtësi dhe në luftën kundër krimit të organizuar, akuzat e vazhdueshme për korrupsion ndaj qeverisë Rama dhe dhuna aktuale do ta ndërlikojnë më tej rrugën e vendit drejt anëtarësimit në BE.
