Shqipëria është mes vendeve kandidate që pritet të zhvillojnë konferencën ndërqeveritare me Bashkimin Evropian, në një moment kur procesi i zgjerimit po vijon me ritme të përshpejtuara. Komisionerja e BE-së për Zgjerimin, Marta Kos, theksoi se përparimi drejt anëtarësimit kërkon përmbushjen e kritereve, veçanërisht në fushën e sigurisë, përafrimit strategjik dhe shtetit të së drejtës. Ajo nënvizoi se vendet kandidate duhet të ecin përpara me reformat dhe respektimin e standardeve evropiane, pasi çdo hap pas mund të pengojë rrugën drejt anëtarësimit në Union.
“Tashmë kemi mundësinë që gjatë këtyre ditëve të zhvillohen katër konferenca ndërqeveritare me Malin e Zi, Shqipërinë, Moldavinë dhe Ukrainën. Kjo do të jetë hera e tretë që nga muaji qershor që do të kemi katër konferenca ndërqeveritare njëkohësisht. Ky është një tregues i qartë se procesi i zgjerimit po ecën përpara, vendet që janë në krye të procesit po japin rezultate dhe ne po përmbushim detyrat tona. Kjo tregon vendosmëri të jashtëzakonshme drejt anëtarësimit në BE, veçanërisht në rastin e Ukrainës. Dëshiroj të theksoj dy çështje.
Pika e parë lidhet me sigurinë dhe kjo është ajo që do të diskutojmë sot me ministrat. Siguria po bëhet gjithnjë e më e rëndësishme për Bashkimin Evropian dhe po merr gjithnjë e më shumë rëndësi edhe në procesin e zgjerimit. Ne nuk mund t’ia lejojmë vetes të pranojmë shtete të reja anëtare që nuk do të rrisin sigurinë tonë. Për këtë arsye, përafrimi strategjik po bëhet gjithnjë e më i rëndësishëm.
Javën e kaluar, kur prezantuam rezultatet e vlerësimit të procesit të para-anëtarësimit, e bëmë të qartë se vetëm ato vende kandidate që janë të përafruara strategjikisht me ne do të mund t’i bashkohen Bashkimit Evropian. Pse është kjo kaq e rëndësishme? Sepse nuk po flas vetëm për përafrimin në fushën e Politikës së Përbashkët të Jashtme dhe të Sigurisë. Po flas gjithashtu për përafrimin në çështjet e sanksioneve, të energjisë dhe të infrastrukturës. Pikërisht këtu duhet të sigurohemi që, kur të pranojmë anëtarë të rinj, ata të na bëjnë më të fortë dhe jo më të dobët.
Sa i përket shtetit të së drejtës, ne po riafirmojmë mbështetjen tonë të fortë për të drejtën ndërkombëtare. Diskutimet rreth Gjykatës Penale Ndërkombëtare tregojnë edhe një herë se sa thelbësore është të ruhet respektimi i shtetit të së drejtës dhe i vlerave tona, të cilat përbëjnë gurët e themelit të asaj që bëjmë, veçanërisht në procesin e zgjerimit. E drejta ndërkombëtare është gjithashtu thelbësore për paqen dhe sigurinë.
Kjo ka një rëndësi të veçantë në Ballkanin Perëndimor. Ajo që kemi parë pas vdekjes së kriminelit të luftës, ku prirjet nacionaliste po rizgjohen edhe një herë, na kujton se çfarë mund të ndodhë nëse këto prirje mbizotërojnë, siç e kemi parë edhe në të kaluarën. Dëshiroj të jem gjithashtu e qartë se, në Kosovë, ndryshimi i ligjit për Dhomat e Specializuara bie ndesh me detyrimet themelore të Kosovës ndaj Bashkimit Evropian dhe kjo është e papranueshme.
Ndryshimi i rregullave ndërkohë që një proces gjyqësor është në zhvillim e sipër bie ndesh me çdo standard të shtetit të së drejtës të përcaktuar ndërkombëtarisht. Mesazhi im është shumë i thjeshtë: zgjerimi evropian po ecën përpara dhe ne po ecim përpara. Nëse vendet kandidate ecin prapa, ato nuk janë në rrugën e duhur dhe, në të vërtetë, nuk do të jenë në gjendje të bëhen anëtare të BE-së”, u shpreh Kos.
