A draft law aims to expand fiscal incentives for companies in the defense sector, including two joint ventures of KAYO with the Prime Minister's friend Ron Yeffet. A new government legal initiative proposes expanding fiscal incentives for companies investing in the arms production industry in Albania, including joint ventures of the state-owned enterprise KAYO with private partners.
The initiative comes at a time when the state-owned company is involved in a SPAK investigation into suspected arms trafficking. The law, passed in 2024, already grants licensed entities in this industry a 0% profit tax for the first ten years of activity, as well as other customs and fiscal benefits.
The new draft law aims to change mainly the treatment of value added tax, VAT, for imports of machinery and raw materials, as well as to expand exemptions from local taxes. Former Deputy Commander of the Navy, Artur Meçollari, argues that among the direct beneficiaries of the initiative are the five joint companies of KAYO with private partners. According to him, the fiscal incentives particularly favor private partners, who own the majority of the shares in some of these companies, up to 80%.
“The tax cut favors these companies, which own the majority of the shares, up to 80%, causing the economic benefit from the facilities to go mainly to private partners,” Meçollari said. However, the Prime Minister’s Office rejected the claim that the initiative was designed to favor a limited number of businessmen, among them Israeli citizen Ron Yeffet, a partner in two joint companies with KAYO.
“The draft law is not made for any specific entity,” the Prime Minister’s Office said in a written response to BIRN. According to the government, the only condition for benefiting from the facilities is to obtain a license from the Defense Industry Agency, AIM, according to the same criteria for domestic and foreign investors.
"The text does not mention any company, any owner, any investment threshold and any condition that keeps another entity out," the response states. The state-owned company 'KAYO' was created at the end of 2024 with the aim of reviving the defense industry, using this public enterprise as a legal platform to conclude contracts and cooperation agreements with domestic and foreign private operators.
Deri më tani, KAYO ka themeluar pesë kompani të tjera me ortakë privatë, të cilat do të operojnë në fusha të ndryshme të mbrojtjes, por është në çdo rast në minorancë aksionesh. Dy nga pesë kompanitë, “Timak Defence” dhe “Advanced Arms Technology” zotërohen në shumicë nga Arjeta Puca dhe Ron Yeffet, ky i fundit një shtetas izraelit me pasaportë shqiptare i përfolur për lidhjet e tij miqësore me kryeministrin Edi Rama.
‘TIMAK Defence’ ka si objekt të veprimtarisë së saj prodhimin e automjeteve ushtarake dhe ka përfituar deri më tani, sipas Thesarit të Shtetit, rreth 30 milionë euro fonde publike nga marrëveshjet me institucionet shtetërore, ndërsa ‘Advanced Arms Technology’ ka si objekt prodhimin e dronëve dhe armëve të kalibrit të vogël e të mesëm.
Emri i Yeffet lidhet gjithashtu me disa audiopërgjime të publikuara javët e fundit nga ish-zv.kryeministri Arben Ahmetaj, të cilat ngrenë dyshime për përfshirjen e kësaj kompanie në një skemë të mundshme të tregtisë së armëve, çështje e cila po hetohet nga SPAK.
Tre kompanitë e tjera në marrëveshje me KAYO janë Fincantieri Albania, e angazhuar në riparimin e anijeve të Forcave të Armatosura si dhe M.K.D dhe Guna Tactical me ortak Emiljano Dushën, të angazhuara respektivisht në prodhimin dhe tregtimin e municioneve të kalibrit të vogël si dhe të uniformave ushtarake. Në përgjigjen për BIRN, Kryeministria argumentoi gjithashtu se nisma nuk ishte hartuar së fundmi për t’iu përgjigjur interesave të ndonjë investitori, por ishte planifikuar që në fund të vitit 2025.
Sipas saj, projektligji ishte përfshirë në Programin Analitik të Projektakteve të Ministrisë së Mbrojtjes për vitin 2026, miratuar me vendimin e Këshillit të Ministrave nr. 812, datë 30 dhjetor 2025, dhe ishte parashikuar për katërmujorin e dytë të vitit. Përfshirja e nismës në planin vjetor të konsultimit publik për vitin 2026 konfirmohet edhe nga dokumenti i publikuar në regjistrin zyrtar të konsultimeve.
Kryeministria argumenton se ndryshimet në TVSH synojnë të zgjidhin problemet e likuiditetit që krijohen për prodhuesit nga pagesa e tatimit mbi importet e makinerive dhe lëndëve të para, e cila pasohet nga procedurat e rimbursimit.
“Ndryshimi rregullon një problem strukturor të skemës dhe nuk përfiton një subjekt të caktuar”, thuhet në përgjigjen e saj.
Sipas qeverisë, përjashtimet dhe lehtësitë e propozuara ndjekin gjithashtu trajtimet e veçanta fiskale që parashikohen nga legjislacioni europian për furnizime të caktuara në kuadër të përpjekjeve të mbrojtjes të BE-së dhe NATO-s.
The Prime Minister's Office also argues for the exemption from local taxes with the situation of the state-owned enterprise KAYO, which has inherited former military enterprises with large property areas and, according to the government, faces significant fiscal obligations at the local level. In addition to fiscal incentives, the draft law also provides for new control mechanisms for beneficiary companies, including the creation of a register administered by AIM, annual financial and operational reporting, and the obligation to notify changes in ownership, control or activity.
The draft law also provides for the return of benefits obtained in violation of the law, fines of up to 3 million lek or calculated as a percentage of the benefits, joint controls of AIM with the tax and customs administration, as well as documentation of the origin of raw materials and electronic traceability of weapons. The Prime Minister insists that the currently limited number of beneficiary companies is related to the early stage of development of the military industry and the large investments that this sector requires, not to legal restrictions on the entry of new operators.
“Personal connections or shares of any individual do not affect who benefits. Only those who have a license and fulfill the obligations of the law benefit,” the Prime Minister’s Office concluded. Although the government emphasizes that the scheme is open to all licensed investors, the proposed facilities will also extend to KAYO’s joint ventures with private partners. The specific financial benefit for each of the partners will depend on the ownership structure, investments and economic activity of the companies./BIRN
