The European Union (EU) has a response to Russian warnings about the Western Balkan countries: their future is in the EU.
This is the message that Brussels is conveying after the statement of the spokeswoman of the Russian Foreign Ministry, Maria Zakharova. In the middle of this month, she had "warned" the countries of the region that European integration is no longer just a matter of membership, but also implies acceptance of Brussels' policy towards Moscow, according to a statement from the Russian Foreign Ministry.
Asked how it could protect countries aiming for membership from the consequences of Russian warnings, the European Commission said that "the fight against foreign information manipulation, disinformation and other hybrid threats is an integral part of the membership process."
“Protecting the European integration process and the integrity of the media from disinformation and manipulation of information from outside is of paramount importance,” the European Commission said in a response to Radio Free Europe (RFE/RL).
While Brussels emphasizes that the European Union is the main political, economic and strategic partner of the Western Balkans, Radio Free Europe’s interlocutors assess that Moscow is increasingly presenting European integration as a choice between rapprochement with the EU and maintaining relations with Russia.
Messages from Moscow are nothing new for the Western Balkan countries that are progressing towards European and Euro-Atlantic integration.
Russian officials have been criticizing NATO and European Union expansion into the Western Balkans for years.
The latest clash followed Podgorica's decision to lift the visa-free regime for Russian citizens from November, a decision that the Russian Embassy in Montenegro described as a "hostile act."
Authorities in Podgorica say that membership in the European Union remains the strategic goal of the country's foreign policy and that Montenegro will continue full harmonisation with the EU's common foreign and security policy.
“Qëndrimet e Moskës zyrtare për anëtarësimin e Malit të Zi në NATO, si dhe për anëtarësimin e tij të ardhshëm në Bashkimin Evropian, janë të njohura dhe nuk përbëjnë risi në marrëdhëniet tona dypalëshe. Megjithatë, ato nuk i përcaktojnë vendimet tona strategjike, të cilat i marrim në mënyrë të pavarur, në përputhje me interesat kombëtare dhe vullnetin e qytetarëve tanë”, tha Ministria e Jashtme e Malit të Zi për REL-in.
Autoritetet malazeze shtojnë se masat që Podgorica ndërmerr në kuadër të politikës së jashtme dhe të sigurisë të BE-së nuk i konsiderojnë veprime armiqësore ndaj Rusisë, por pjesë të detyrimeve që burojnë nga rrugëtimi evropian i vendit.
Sipas të dhënave të Ministrisë së Jashtme të Malit të Zi, anëtarësimin në BE e mbështesin mbi 80 për qind e qytetarëve.
Ndërkohë, Shqipëria, Maqedonia e Veriut dhe Kosova i kanë harmonizuar politikat e tyre të jashtme dhe të sigurisë me ato të BE-së, përfshirë sanksionet e vendosura ndaj Rusisë pas nisjes së pushtimit në shkallë të plotë të Ukrainës.
Bosnje e Hercegovina për shkak të sistemit të ndërlikuar të vendimmarrjes, nuk i zbaton plotësisht të gjitha vendimet e Brukselit, ndërsa Serbia është i vetmi vend i rajonit që nuk ka vendosur sanksione ndaj Moskës.
Autoritetet e këtyre vendeve nuk iu përgjigjën kërkesës së REL-it për të komentuar “paralajmërimet” e Zakharovës.
Deklarata e Zakharovës se integrimi evropian nënkupton harmonizimin me politikën e përbashkët të jashtme dhe të sigurisë të BE-së ndaj Rusisë, përfshirë sanksionet kundër Moskës dhe mbështetjen për Ukrainën, mund të lidhet edhe me zgjedhjet parlamentare në Serbi, që do të mbahen më 25 tetor.
Kështu vlerësojnë analistët me të cilët ka biseduar REL-i, sipas të cilëve mesazhi, përveçse pasqyron qëndrimin e Moskës ndaj integrimit evropian, mund të synojë edhe ndikimin te votuesit.
“Kjo është një përpjekje për ta diskredituar paraprakisht Listën Studentore para zgjedhjeve në Serbi më 25 tetor, duke e paraqitur votimin si një çështje të pranimit të menjëhershëm të sanksioneve të BE-së kundër Rusisë”, thotë Kurt Bassuener, bashkëpunëtor i lartë i Këshillit për Politikat e Demokratizimit.
Që nga fillimi i pushtimit rus të Ukrainës, harta politike e ndikimit të Rusisë në Ballkanin Perëndimor ka ndryshuar ndjeshëm.
Shqipëria, Mali i Zi dhe Maqedonia e Veriut janë plotësisht të harmonizuara me politikën e përbashkët të jashtme dhe të sigurisë të Bashkimit Evropian dhe janë anëtare të NATO-s.
Kosova, e cila nuk e ka statusin e vendit kandidat për anëtarësim në BE, gjithashtu ndjek qëndrimet e politikës së jashtme të Bashkimit Evropian, përfshirë sanksionet e vendosura ndaj Rusisë.
Rusia nuk ka marrëdhënie dypalëshe me Kosovën, ndërsa Prishtina e konsideron Moskën një nga mbështetëset kryesore të Serbisë në politikën e jashtme.
In Bosnia and Herzegovina, Russian influence is mainly linked to political support for the authorities of Republika Srpska and close cooperation with Milorad Dodik. His party blocks the implementation of sanctions against Russia, as well as the introduction of visas for Russian citizens.
Serbia remains Russia's closest political partner in the region.
Despite its status as a candidate country for membership in the European Union, Belgrade has not imposed sanctions on Moscow since the start of the war in Ukraine.
At the same time, Serbia continues to be largely dependent on Russian gas, while efforts are underway to resolve the ownership issue of the Oil Industry of Serbia (NIS), between the Russian company Gazprom Neft and the Hungarian company MOL.
Energy dependence on Russia is currently most pronounced in Serbia, while other countries in the region have, in recent years, intensified efforts to diversify gas supply sources and reduce dependence on Russian energy.
However, the European Union remains by far the largest trading partner of all countries in the region, including Bosnia and Herzegovina and Serbia.
