Nga Daniel Viaña, Bruksel/ Samiti i NATO-s i vitit 2027, i planifikuar fillimisht të zhvillohej në Tiranë, Shqipëri, tani duket pothuajse tërësisht i përjashtuar. Të paktën për momentin, pothuajse askush në Aleancë nuk sheh ndonjë arsye për ta mbajtur atë, dhe në vend të kësaj, ata besojnë se ka arsye për ta shmangur takimin. Arsyeja më e rëndësishme është se të gjithë duan të parandalojnë një përplasje tjetër midis Donald Trump dhe disa, ose shumë, prej aleatëve të tij. Kjo përfshin Spanjën, sigurisht, por edhe Danimarkën, siç ndodhi gjatë samitit të vitit 2026 në Ankara, dhe madje edhe Gjermaninë. Një përplasje që mund të përfshijë të gjithë Organizatën e Traktatit të Atlantikut të Veriut, nga e cila Trump kërcënoi të fundmi të tërhiqej.
"Shanset janë shumë, shumë të pakta", pajtohen diplomatë nga disa vende të konsultuara nga “El Mundo”. “Është shumë e pamundur të ketë ndonjë takim. Jo vetëm për shkak të paparashikueshmërisë së presidentit të SHBA-së, por edhe për shkak të vendit të propozuar", - theksojnë ata. Arsyeja për këtë pikë të fundit është se ka dyshime në lidhje me shpenzimet aktuale të mbrojtjes të Shqipërisë dhe nëse ato vërtet e tejkalojnë pragun prej 2% të PBB-së.
"Dhe Shtetet e Bashkuara e kanë bërë krejtësisht të qartë se nuk do të bien dakord të mbajnë një samit në Shqipëri nëse ajo nuk e plotëson këtë kërkesë", - theksojnë burimet diplomatike.
Duhet shtuar se vendimet për shpenzimet ushtarake u morën në samitin e Hagës në vitin 2025. Objektivi është vendosur 5% e PBB-së, e përbërë nga 3.5% në shpenzimet bazë plus 1.5% në investimet që lidhen me mbrojtjen, të cilat Spanja i refuzon. Prandaj, një takim për këtë çështje nuk do të ishte i nevojshëm.
Tani, roli i NATO-s është të monitorojë progresin e vendeve anëtare dhe të verifikojë që secili aleat po i përmbush detyrimet e tij. Qeveria spanjolle pretendon se mund ta arrijë këtë duke investuar dukshëm më pak se 5% të PBB-së së saj, por Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Mark Rutte pohon se është e pamundur. Megjithatë, një samit nuk është aspak thelbësor për këtë qëllim; kjo është vendosur tashmë përmes rishikimeve të rregullta të organizatës.
“E vetmja mundësi që shoh për një takim udhëheqësish vitin e ardhshëm është nëse ngjarjet detyrojnë një samit emergjent, ndoshta joformal, qoftë në selinë e NATO-s në Bruksel, siç ndodhi pas pushtimit në shkallë të gjerë të Ukrainës nga Rusia, ose nëpërmjet videokonferencës", - shtuan burime nga një vend jugor. Për shembull, nëse Rusia i çon provokimet e saj edhe më tej. Vetëm këtë javë, Rumania akuzoi regjimin e Vladimir Putinit si përgjegjës për sulmin me dron ndaj një anijeje mallrash në Detin e Zi, i cili rezultoi në vdekjen e të paktën një marinari dhe zhdukjen e tre të tjerëve.
Presidenti rumun Nikusor Dan raportoi se anija mallrash Khoryv u “godit nga një dron dhe u fundos pranë ujërave territoriale rumune”, një vend që është pjesë jo vetëm e BE-së, por edhe e NATO-s. “Një anije civile me anëtarë të ekuipazhit ukrainas dhe azerbajxhanas është goditur në brigjet e Rumanisë. Këto sulme të pamatura rrezikojnë jetë të pafajshme dhe sfidojnë hapur ligjin ndërkombëtar”, postoi Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen në llogaritë e saj në mediat sociale.
Por për momentin, është ende e paqartë se kur do të mbahet samiti i radhës. Edhe përfundimet e takimit të Ankarasë nuk deklaruan në mënyrë të qartë se ai do të zhvillohej në Tiranë në vitin 2027, dhe deklaratat që qarkullojnë në Bruksel këto ditë vetëm sa e konfirmojnë këtë. Samitet e NATO-s nuk kanë një afat të caktuar dhe varen nga konteksti i secilës epokë. Në dekadën e fundit, për shembull, ato zakonisht mbaheshin çdo 2 vjet. Por pas pushtimit të Ukrainës nga Rusia, ato janë mbajtur çdo vit, dhe në vitin 2022 pati edhe dy: një i jashtëzakonshëm në Bruksel i thirrur nga ish-Sekretari i Përgjithshëm Jens Stoltenberg dhe një tjetër në Madrid. ©Marrë nga "El Mundo", përgatiti LAPSI.al
