The Kosovo Assembly adopted a resolution late Monday calling for a parliamentary investigation into the murder of a 49-year-old woman a day earlier in Peja, who had repeatedly complained to the justice system about domestic violence, as well as for the creation of mechanisms to prevent violence against children, women and other family members.
The resolution was approved with 67 votes in favor, none against, and no abstentions, in an extraordinary session that was dominated mainly by accusations and counter-accusations between the government and the opposition over who bears responsibility for domestic violence murders in the country.
It comes after Arlinda Zekaj from Vitomirica, Peja, was murdered in her home on Sunday evening. Zekaj is suspected of being murdered by her brother-in-law, who is on the run.
Three days before she was killed, Zekaj had requested urgent action from the institutions due to, as she said, failures in handling her cases, including the implementation of a court decision for the use of the house she shared with her ex-husband.
On October 25, a few hours before the murder, she had again reported domestic violence, after which her ex-husband was arrested and detained for 48 hours. That evening, Zekaj returned to her home in Vitomirica, escorted by police, but at around 9:00 PM, she was allegedly killed by her brother-in-law.
The day before the murder, the Prosecution had filed an indictment against her ex-husband for domestic violence.
Interior Minister Xhelal Sveçla said that the suspect in the murder had a "serious record" with the police, without explaining what criminal past he was talking about.
Zekaj is the eighth woman killed by family members so far this year in Kosovo and the 67th since 2010.
What does the resolution require?
The resolution calls on the Assembly to establish a parliamentary investigative commission to clarify institutional responsibilities and actions or lack thereof regarding Zekaj's murder.
The investigation, according to her, should include the entire institutional chain for preventing and treating domestic violence, violence against children and women, protecting their lives and safety, as well as investigating, prosecuting and punishing perpetrators.
She also calls on the commission to review the handling of complaints, requests for assistance and warnings about the risk to the lives of victims and the risk assessment.
Rezoluta, me 14 pika, ndër të tjera kërkon Ministrisë së Brendshme që brenda 72 orëve ta bëjë rishikimin urgjent të rasteve aktive me rrezik të lartë për dhunë në familje, përfshirë zbatimin policor të urdhrave mbrojtës. Kjo pikë ishte kërkesë e kryeministrit Albin Kurti, e cila u fut në rezolutë pas fjalimit të tij në Kuvend.
Përmes saj, Kuvendi gjithashtu i dënoi “pa ekuivok dorasit, nxitësit dhe ata që tolerojnë, nxisin, përkrahin apo relativizojnë dhunën ndaj fëmijëve grave dhe anëtarëve të tjerë të familjes”.
Vetëm 67 deputetë ishin të pranishëm kur u votua rezoluta, me shumicën e deputetëve opozitarë që braktisën sallën pas një debati shumorësh që përfundoi në akuza të ndërsjella mes pushtetit dhe opozitës se kush barte fajin.
Shumicë deputetë opozitarë kërkuan nga ministrja e Drejtësisë, Donika Gërvalla, dhe ministri i Brendshëm, Xhelal Sveçla, të japin dorëheqje pas vrasjes së Zekajt, e cila është gruaja e tetë që vritet ketë vit në Kosovë. Për të gjitha këto vrasje të dyshuar janë, qoftë bashkëshortët, apo familjarët. Që të dy hodhën poshtë këto kërkesa.
Gërvalla tha se nuk do të japë dorëheqje, duke thënë se Zekaj “nuk i është drejtuar Qeverisë, unë nuk mund të shkarkoj prokurorë apo gjyqtarë”.
Kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, e cila vjen nga partia në pushtet, i mbrojti që të dy ministrat, duke thënë se “ata nuk kanë faj” për dështimin e gjykatave, prokurorëve dhe policisë.
Deputetë të tjerë u përpoqën të këshillojnë zgjidhje për parandalimin e dhunës në familje, si Emilija Rexhepi dhe Arben Gashi.
Rexhepi, nënkryetare e Kuvendit nga Partia e Re Demokratike nga radhët e komunitetit boshnjak, tha se është e domosdoshme të ndryshohet vetëdija shoqërore të qytetarëve dhe edukimi i tyre për ta parandaluar dhunën.
“Në Radiotelevizionin publik të Kosovës (RTK) dhe në shumë televizione private, një pjesë e madhe e programeve u kushtohet programeve politike dhe analiza të ndryshme të disa individëve, ndërsa programet edukative për të drejtat e grave dhe barazisë gjinore dhe parandalimi i dhunës mungojnë”, tha ajo, duke bërë thirrje që brezat e rinj të edukohen nga shteti për respektimin e të drejtave të njeriut dhe barazisë.
“Kjo duhet të shkojë në zinxhir, nga familja deri në institucione”, tha ajo.
Arben Gashi tha se vendi duhet të përqendrohet tek parandalimi dhe jo tek komisionet hetimore.
“Unë propozoj të ndërtohet një sistem. Një institucion, që mund të quhet agjenci apo sido; agjenci shtetërore për parandalimin e dhunës në familje, e cila duhet të ketë disa shtylla”, tha ai.
"Educating children within the family and in schools to prevent domestic violence, as well as training police officers, judges and prosecutors to treat and prevent it. Creating a component that deals with the psychological, economic and social treatment of victims of domestic violence. Sanctioning by law the court's competence to order the removal of the victim of domestic violence, together with the children, from the home and their shelter in a safe place, automatically after reporting the case," said Gashi.
The resolution was proposed by the ruling Vetëvendosje Movement and supported by the opposition Democratic League, in an extraordinary session called by the former./ REL
