By Enver Robelli, TAGES ANZEIGER
The scenes resemble those in Paris, Marseille or Milan, but they are taking place in the heart of the Balkans: Tirana finds no peace. Even earlier this week, there were serious riots in the Albanian capital. Earlier, mainly young people with their faces covered had turned the metropolis into a battlefield. They threw Molotov cocktails and stones, while the police used tear gas and rubber batons.
The destructive fury knows almost no bounds: protesters set fire to a police station, destroyed bank branches and looted shops. The result of the riots so far: over 300 violent protesters and injured police officers. Where does this outburst of anger come from?
An analysis of the situation with the assessments of publicist Lutfi Dervishi, who teaches journalism at the University of Tirana.
Why did violence break out?
Since late May, thousands of Albanians and Albanians have been protesting against plans by Prime Minister Edi Rama’s government to allow the construction of a giant resort in a protected natural area on the southern coast – where flamingos nest. For this reason, the protest movement has become known as the Flamingo Revolution. One of the investors is Jared Kushner, Donald Trump’s son-in-law.
Rama, who has been in power for 13 years, reacted with unprecedented arrogance: the project would be implemented at all costs. For journalist Lutfi Dervishi, the violence was not unexpected: “It is the result of anger accumulated over years. Even after three months of peaceful protests, the government showed no willingness for dialogue and in the end responded with police violence. Many citizens have the feeling that their voice counts for nothing – that is why they have been radicalized.”
Reasons for dissatisfaction
On October 13, thousands of students, including middle and high school students, joined the Flamingo Movement. They protested against the difficult conditions in schools and universities, as well as against high tuition fees. In front of the Ministry of Education, they symbolically burned a suitcase.
Due to the lack of prospects, over the past 15 years more than a million Albanians and Albanians have left the country. Youth unemployment is around 20 percent. As in many other European countries, in Albania more and more people are finding it difficult to cope with the rising cost of living.
“Pagat janë afrikane, çmimet e ushqimeve janë të Evropës Perëndimore”, thotë një banore e Tiranës, e cila dëshiron të mbetet anonime. Si shembull, ajo përmend një litër qumësht, i cili në Shqipëri kushton afërsisht po aq sa në Zvicër.
Paga mesatare mujore në Shqipëri është e barabartë me 935 franga zvicerane. Ndonëse turizmi në vend po lulëzon, shumë vende pune në këtë sektor paguhen pak dhe janë sezonale. Aktivistët mjedisorë denoncojnë gjithashtu shkatërrimin gjithnjë e më të madh të peizazhit bregdetar shqiptar.
“Për një kohë të gjatë, emigracioni ka funksionuar si një valvul shkarkimi për pakënaqësinë shoqërore”, shpjegon Lutfi Dervishi. “Në vend që të luftonin për ndryshime në rrugë ose në kutitë e votimit, shumë njerëz zgjodhën të largoheshin nga vendi. Por tani brezi i ri po kundërshton idenë se të ardhmen mund ta shohë vetëm jashtë vendit. Ai dëshiron që politika më në fund t’i përmbushë premtimet dhe të japë rezultate.”
Korrupsioni në aparatin e pushtetit në Shqipëri
Qeveria e Edi Ramës po përballet me një varg skandalesh korrupsioni. Publicisti Lutfi Dervishi renditi së fundmi 25 afera, në të cilat drejtuesit e pushtetit dyshohet se kanë përvetësuar qindra miliona euro. Ndër problemet më të mëdha është dhënia e kontratave publike me çmime të fryra – shpesh në bashkëpunim me oligarkë.
Së fundmi, një aferë që përfshinte drejtuesen e shërbimit sekret tronditi vendin. Ajo ndodhet në arrest shtëpie, sepse dyshohet se i ka zbuluar detaje të hetimeve një biznesmeni – me të cilin, me sa duket, kishte edhe një marrëdhënie intime – dhe e ka ndihmuar atë të arratisej nga policia. Burri konsiderohet një figurë kyçe e një rrjeti përmes të cilit politikanët pasurohen në kurriz të shtetit.
Bashkëpunëtorët më të afërt të Ramës ndodhen tashmë ose në burg, ose duhet të përballen me drejtësinë për shkak të akuzave për korrupsion. Në Shqipëri, prej kohësh është kthyer në një batutë të përsëritur ideja se Rama hiqet sikur nuk di asgjë.
Sipas Lutfi Dervishit, Rama e ka përqendruar pushtetin tërësisht te vetja. Edhe pas valës së fundit të protestave, ai nuk tregoi gatishmëri për kompromis: i ofendoi protestuesit duke i quajtur “ekstremistë të ANTIFA-s me aftësi të kufizuara mendore” dhe i shpërbleu efektivët e policisë për angazhimin e tyre me një bonus të posaçëm.
Si artist dhe autor me aftësi të spikatura gjuhësore, Edi Rama e kupton fuqinë e simboleve. Të martën, ai urdhëroi të vendoseshin disa karrige përpara selisë së tij, të pajisura me nga një fletë ku shfaqej fjala “Dialog”. Protestuesit, të cilët kishin pritur për më shumë se 140 ditë një ofertë serioze për bisedime, e konsideruan këtë instalacion si një tallje dhe i hodhën karriget tutje.
A po drejtohen trazirat nga jashtë vendit?
Edi Rama speaks of “foreign hands” that aim to destabilize Albania and hinder the country’s EU membership. However, the prime minister does not present evidence for this claim. The evidence was a post on the X platform by the ultranationalist ideologue Alexander Dugin, close to the Kremlin, who expressed a positive attitude towards the protests.
Recently, Turkish newspapers have accused Edi Rama of maintaining a “bloody partnership” with Israel. The Albanian prime minister unconditionally supports Benjamin Netanyahu’s government in the fight against the terrorist organization Hamas. At the same time, Albania has become a favorite travel destination for Israelis: about 100,000 visitors are expected to arrive this year alone.
In Tirana, some observers wonder whether Turkish President Recep Tayyip Erdogan may be deliberately stirring up tensions in the Balkan country. In Ankara, the fact that Albania and Israel cooperate closely in the areas of security and cyber defense is viewed with concern.
For Lutfi Dervish, the government's rhetoric follows a long-known pattern: "When you no longer know how to answer the urgent questions of your population, you look for external enemies."
Although Albania has made significant progress in the European integration process, given the extraordinary scale of corruption, the doors to Brussels may remain closed for a long time.
Added to this is the widespread skepticism towards EU enlargement in many member states. Dervishi harshly criticizes the European Union's stance: according to the publicist, from Brussels' perspective, cooperation with regional autocrats, who promise supposed stability, often takes precedence over genuine democratic reforms.
