3 astronautë amerikanë të NASA-s kanë hedhur votat e tyre nga Stacioni Ndërkombëtar Hapësinor (ISS), më shumë se 400 kilometra mbi Tokë, duke marrë pjesë në zgjedhjet e mesit të mandatit në Shtetet e Bashkuara. Anil Menon, Jessica Watkins dhe Luke Delaney, i plotësuan fletët e tyre të votimit elektronikisht dhe i dërguan ato nëpërmjet një rrjeti të sigurt komunikimi tek autoritetet përkatëse zgjedhore.
Anil Menon e njoftoi lajmin në një postim në Platformën X, duke shpjeguar se si tre astronautët arritën të merrnin pjesë në procesin zgjedhor, pavarësisht faktit se janë në orbitë rreth planetit.
"Po. Mund të votoni edhe nga hapësira!" shkroi astronauti. “Të tre anëtarët amerikanë të ekuipazhit patën privilegjin të votonin nga Stacioni Hapësinor. Ne plotësuam një fletëvotim elektronik dhe e dërguam atë në mënyrë të sigurt te zyrtarët përkatës të zgjedhjeve”, - shtoi ai.
Yes, you can even vote from space! All three US crew members had the privilege of voting from space station. We filled out an electronic ballot and sent it securely to the election officials. https://t.co/hJCExQ2nKr
— Anil Menon (@astro_anil) November 3, 2026
Menon e përshkroi procesin në një video të shkurtër, duke shpjeguar se ai e përdori hapësirën e tij personale në Stacionin Ndërkombëtar Hapësinor si një vendvotim të përkohshëm. Pasi plotësoi fletëvotimin e tij elektronik, ai e dërgoi atë në Qarkun Harris, Teksas, ku është i regjistruar për të votuar.
Si arritën fletët e votimit nga hapësira në Tokë
NASA ka një proces të veçantë që u lejon astronautëve të votojnë në zgjedhjet amerikane, edhe kur janë në misione afatgjata jashtë Tokës. Votimi bëhet nëpërmjet Rrjetit Hapësinor të Afërt, i cili është pjesë e programit të Komunikimit dhe Navigimit Hapësinor (SCaN) të agjencisë hapësinore amerikane.
Astronautët marrin fletëvotimet e tyre elektronikisht, i plotësojnë ato dhe më pas i dërgojnë përsëri në Tokë nëpërmjet një lidhjeje të koduar. Të dhënat transferohen në Qendrën e Kontrollit të Misionit të NASA-s në Huston dhe prej andej transmetohen në agjencitë përkatëse zgjedhore. Procesi është hartuar për të siguruar fshehtësinë e votës, pasi vetëm astronauti dhe një zyrtar i autorizuar zgjedhor kanë qasje në përmbajtjen e fletëvotimit.
Cilët janë tre astronautët që votuan?
Anil Menon ka qenë në Stacionin Ndërkombëtar Hapësinor që nga 14 korriku 2026, kur mbërriti në bordin e anijes kozmike ruse Soyuz MS-29, së bashku me kozmonautët Pyotr Dubrov dhe Anna Kikina.
Astronauti amerikan është mjek urgjence dhe më parë kishte shërbyer si mjeku i parë i fluturimit i SpaceX, duke ndihmuar në mbështetjen e misionit historik “Demo-2” të kompanisë, i cili dërgoi për herë të parë astronautë në hapësirë.
Ai u zgjodh nga NASA në vitin 2021 dhe është në një mision afërsisht 8-mujor në ISS, ku po kryhen eksperimente shkencore dhe teste të teknologjive që lidhen me eksplorimin e hapësirës në të ardhmen.
Dy anëtarët e tjerë të ekuipazhit amerikan që morën pjesë në votim janë Jessica Watkins dhe Luke Delaney, të cilët mbërritën në Stacionin Hapësinor më 1 tetor, në një mision të SpaceX. Pjesëmarrja e tyre në zgjedhjet e mesit të mandatit u zhvillua pa ndikuar në punën dhe programin e tyre të kërkimit shkencor në stacion.
Që nga viti 1997, astronautët amerikanë kanë qenë në gjendje të votojnë nga hapësira. Votimi nga hapësira u prezantua për herë të parë në vitin 1997, kur shteti i Teksasit miratoi një ligj të veçantë që u lejonte astronautëve të votonin ndërsa ishin në orbitë.
Po atë vit, astronauti David Wolf u bë amerikani i parë që votoi nga hapësira, ndërsa ndodhej në stacionin hapësinor rus Mir. Astronautë të tjerë e kanë ndjekur shembullin, përfshirë Kate Rubins, e cila votoi nga Stacioni Ndërkombëtar Hapësinor në zgjedhjet presidenciale të nëntorit 2020.
Në mënyrë të ngjashme, në zgjedhjet presidenciale të vitit 2024, katër astronautë amerikanë ishin në gjendje të votonin ndërsa ishin në një mision në ISS. Ky proces u lejon astronautëve të marrin pjesë në zgjedhjet e vendit të tyre, pavarësisht se punojnë në një mjedis qindra kilometra larg Tokës. ©LAPSI.al
